RYNEK FINANSOWY

Narzędzia strony

Zakres działalności Grupy GPW w obszarze rynku finansowego obejmuje:

  • obrót instrumentami finansowymi na rynku regulowanym i w alternatywnym systemie obrotu:
    • obrót akcjami i innymi instrumentami udziałowymi na Głównym Rynku i NewConnect,
    • obrót instrumentami pochodnymi na Głównym Rynku,
    • obrót instrumentami dłużnymi na rynku Catalyst organizowanym przez GPW i BondSpot oraz na platformie Treasury BondSpot Poland (TBSP),
  • obsługę emitentów w zakresie wprowadzania do obrotu i notowania instrumentów finansowych,
  • sprzedaż informacji z obszaru rynku finansowego i towarowego.

OBSŁUGA OBROTU

Obsługa obrotu obejmuje obrót instrumentami finansowymi na Głównym Rynku i na rynkach regulowanych przez GPW – NewConnect i Catalyst oraz na platformie Treasury BondSpot Poland.

Instrumenty finansowe w obrocie na rynkach finansowych Grupy GPW

Instrumenty finansowe w obrocie na rynkach finansowych Grupy GPW

RYNEK AKCJI

W 2016 r. wartość obrotów akcjami w ramach arkusza zleceń na Głównym Rynku GPW wyniosła 189,6 mld zł i była niższa o 6,8% od wartości obrotów w 2015 r. Średnia dzienna wartość obrotów wyniosła 755,6 mln zł i spadła o 6,8% w stosunku do 2015 r. Liczba transakcji w 2016 r. wyniosła 17,6 mln i była wyższa o 6,4% od liczby transakcji w 2015 r. Szczególna dynamikę wzrostu obrotów zaobserwowano w III i IV kwartale 2016 r. Wartość obrotów akcjami na Głównym Rynku akcji w ramach arkusza zleceń sięgnęła w IV kwartale 2016 r. poziomu 55,3 mld zł, najwyższego od I kwartału 2014 r.

Wartość obrotów akcjami na Głównym Rynku [mld zł]

Wartość obrotów akcjami na Głównym Rynku [mld zł]

W 2016 r. odnotowano spadek wartości obrotów na rynku NewConnect. Wartość obrotów akcjami w ramach arkusza zleceń wyniosła 1 198 mln zł, co oznacza spadek o 30,5% w stosunku do 2015 r., podczas gdy wartość obrotów w transakcjach pakietowych spadła o 28,1% do 163 mln zł. Liczba transakcji w ramach arkusza zleceń wyniosła 858 tyś i była niższa o 22,0 % od liczby transakcji w 2015 r.

Wartość obrotów akcjami na rynku NewConnect [mln zł]

Wartość obrotów akcjami na rynku NewConnect [mln zł] 

Znaczący wpływ na poziom obrotów akcjami na rynkach GPW w 2016 r. miały czynniki lokalne tj. niepewność związana z dalszą reformą funduszy emerytalnych, wprowadzenie podatku bankowego i jego wpływ na sektor bankowy oraz kwestia ewentualnego przewalutowania kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych i potencjalny wpływ na sektor bankowy, który jest silnie reprezentowany na GPW i w samym indeksie WIG20 . Negatywny wpływ na sytuację na rynku akcji miały również kwestie o charakterze globalnym. Na szczególną uwagę zasługuje wpływ Brexitu, wyborów w USA ale również ogólna niechęć inwestorów do inwestowania w aktywa z rynków rozwijających się spowodowana m.in. wzrostem zadłużenia tych gospodarek w walutach obcych ze względu na silne umocnienie się USD. Od III kwartału 2016 r. sytuacja uległa poprawie szczególnie wśród inwestorów zagranicznych, którzy powrócili na rynek i tym samym przyczynili się do rosnących obrotów na rynku akcji, w szczególności w segmencie dużych spółek.

Kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych z Głównego Rynku [mld zł]

Kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych z Głównego Rynku [mld zł]

Na koniec 2016 r. kapitalizacja spółek krajowych notowanych na Głównym Rynku wynosiła 557,1 mld zł, a 2015 r. zamknął się na poziomie 516,8 mld zł (wzrost o 7,8%). Wskaźnik obrotu (velocity) od II kwartału 2016 r. wzrastał, by w ostatnim kwartale 2016 r. osiągnąć 41,1%, poziom najwyższy od II kwartału 2013 r.

Obroty akcjami na Głównym Rynku [mld zł] i wskaźnik obrotu [%]

Obroty akcjami na Głównym Rynku [mld zł] i wskaźnik obrotu [%] 

Jest to zasługa wielu działań ukierunkowanych na zachęcanie inwestorów do inwestowania na GPW i tym samym budowania płynności rynku. W maju 2016 r. rozpoczął działalność ABN Amro Clearing, pierwszy zagraniczny uczestnik rozliczający KDPW_CCP. Dało to możliwość akwizycji nowych klientów zagranicznych z segmentu handlu elektronicznego, którzy swoją obecność na GPW uzależniali od możliwości rozliczenia transakcji przez ABN Amro Clearing. W 2016 r. przeprowadzono także liczne projekty związane z rozwojem infrastruktury GPW, zwiększając jej dostępność dla globalnych firm tradingowych. Jest to między innymi usługa kolokacji, oraz wspierające ją funkcjonalności „remote hands” oraz „precision time protocol”, które dają bardziej zaawansowane technologicznie możliwości tradingowe klientom GPW.

W 2016 r. udało się także pozyskać nowego dostawcę oprogramowania tzw. „Independent Software Provider (ISV)”, a obecnie trwają prace z kolejnym, który będzie pierwszym dostawcą oprogramowania dla profesjonalnych traderów derywatów w Polsce. W I kwartale 2016 r. pozyskano także nowego Zewnętrznego Administratora, który jest odpowiedzialny za świadczenie usług dla Członków Giełdy w zakresie technicznego dostępu do rynku.

W 2016 r. miała także miejsce modyfikacja programów HVP i HVF oraz przedłużenie promocji cennikowych w zakresie tych programów o kolejny rok. HVP oraz HVF to specjalne programy promocyjne przeznaczone dla aktywnych inwestorów na rynku akcji i instrumentów pochodnych:

  • Program High Volume Provider (HVP) – program adresowany do podmiotów inwestujących wyłącznie na rachunek własny, wprowadzony przez GPW w listopadzie 2013 r. Ma charakter promocji opłat dla tych inwestorów, którzy generują co najmniej 5 mln zł wartości obrotu akcjami na sesję na rynku akcji lub 150 szt. kontraktów terminowych i opcyjnych na rynku terminowym. Dodatkowo 1 lipca 2016 r. GPW wprowadziła na Głównym Rynku akcji nowy cennik dla animatorów rynku akcji oraz dla uczestników programu High Volume Provider (HVP) promujący zlecenia pasywne budujące arkusz zleceń. W ten sposób GPW wpisała się w międzynarodowe trendy w obszarze opłat giełdowych mając na celu tworzenie jak najlepszych warunków do realizacji zleceń przez inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych. Nowy cennik oferuje bardzo atrakcyjne, niskie stawki opłat transakcyjnych dla profesjonalnych podmiotów uczestniczących w budowaniu arkusza zleceń. Dla takich podmiotów składających zlecenia kupna i sprzedaży typu „maker” (tzn. zlecenia pozostające w arkuszu zleceń) nowa stawka opłaty transakcyjnej jest znacząco niższa od stawki dla zleceń kupna i sprzedaży typu „taker” (tzn. zlecenia „uderzającego” w inne zlecenie obecne w arkuszu zleceń). Nowy cennik ma charakter opcjonalny, co oznacza, że animatorzy rynku akcji oraz uczestnicy programu HVP mogą korzystać z niego lub pozostać przy dotychczasowym cenniku i promocjach.
  • Program High Volume Funds (HVF) – program skierowany do funduszy inwestycyjnych prowadzących aktywny obrót akcjami lub instrumentami pochodnymi na GPW, wprowadzony w lipcu 2015 r. Podobnie jak HVP ma charakter promocji opłat dla tych funduszy, które generują średnią dzienną wartość obrotu akcjami na poziomie 5 mln zł lub 150 szt. kontraktów terminowych i opcyjnych. Do końca marca 2017 r. nie obowiązuje warunek średniego obrotu 5 mln PLN na rynku kasowym. Wymagany wskaźnik obrotu (velocity) funduszu, obliczany jest jako stosunek wartości wygenerowanych obrotów w ciągu 3 miesięcy do wartości aktywów netto funduszu, wynosi 200 proc. miesięcznie. Formuła ta została zmieniona tak aby uwzględniać wolumen za 3 miesiące a nie 1 miesiąc.

W trakcie 2016 r. w obu programach na rynku kasowym i terminowym działało łącznie 7 uczestników. Uczestnicy obu programów w całym roku wygenerowali 10,2% wartości obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń, przy czym w rekordowych miesiącach ich udział w obrotach akcjami sięgał 12%.

Dodatkowo w 2016 r. siedmiu nowych członków giełdy (Flow Traders, SUN Trading, Spire Europe, Q Securities, ING Bank (integracja ING Securities), mBank (integracja DM mbank) oraz Alior (przejęcie DM GE) zostało dopuszczonych lub rozpoczęło działalność, co również przełożyło się na zwiększenie płynności.

Z wymagającym otoczeniem rynkowym wiąże się rosnącą zmienność, której odbicie po szczególnie słabych poziomach w 2014 r. nastąpiło w 2015 r i było kontynuowane w roku 2016, wpływając istotnie na aktywność inwestorów giełdowych.

Roczna zmienność głównych indeksów WIG i WIG20

Roczna zmienność głównych indeksów WIG i WIG20

Poza promocjami opłat transakcyjnych w ramach programów HVP i HVF uczestników obrotu obejmowały również inne obniżki i promocje. Od 1 stycznia 2016 r. wszystkich uczestników rynku obejmowała obniżona opłata stała od wartości zlecenia do 100 tys. zł dla zleceń na rynku kasowym z 0,33% na 0,29%. Obniżka ta ma formę bezterminowej promocji na Głównym Rynku i NewConnect. Jest to związane z obniżeniem opłaty, jaką GPW ponosi co roku na KNF i tym samym oddanie części przychodów z tytułu uczestnikom rynku kapitałowego. Struktura obniżki wprowadzonej 1 stycznia 2016 r. jest rezultatem konsultacji Giełdy z Izbą Domów Maklerskich.

W 2016 r. została także przedłużona zerowa stawka opłat od transakcji animatorów na akcjach spoza indeksu WIG20 (małych i średnich spółek). Również KDPW_CCP na wniosek GPW zwolnił w tym okresie animatorów z opłaty dotyczącej rozliczania transakcji zawieranych na akcjach spoza indeksu WIG20. Promocja dla animatorów została przedłużona przez GPW i KDPW_CCP do końca marca 2017 r.

W ramach wprowadzenia cennika „maker taker” od 1 lipca 2016 r. opłata od zleceń na rynku akcji z WIG20 dla uczestników programu HVP i dla animatorów rynku akcji wynosi 0,02 zł dla podmiotów składających zlecenia kupna i sprzedaży typu „maker” oraz 0,01 zł dla zleceń kupna i sprzedaży typu „taker”. Opłaty od zleceń dla akcji spoza WIG20 wynoszą odpowiednio 0,02 zł dla zleceń typu „maker” i 0,01 zł dla zleceń typu „taker” w ramach uczestnictwa w programie HVP. Dla animatorów akcji spoza WIG 20 opłaty te kształtują się na poziomie 0,01 zł dla zleceń typu „maker” oraz 0,06 zł dla zleceń typu „taker”.

W 2016 r. ramach poszerzania wiedzy na temat giełdy ruszył program „Ambasador” adresowany do pracowników 20 największych banków w Polsce. Realizacja Programu polega na podnoszeniu kwalifikacji wybranych pracowników poprzez udziału w szkoleniach i spotkaniach poświęconych tematyce rynku kapitałowego, a następnie rozpowszechnianiu wiedzy na temat inwestowania na giełdzie poprzez pracę z klientami indywidualnymi.

INNE INSTRUMENTY RYNKU KASOWEGO 

Na rynku kasowym GPW notowane są także produkty strukturyzowane, certyfikaty inwestycyjne, warranty i jednostki funduszy typu ETF.

Liczba produktów strukturyzowanych, certyfikatów inwestycyjnych, funduszy ETF i warrantów

stan na 31 grudnia (szt.)20162015201420132012
Produkty strukturyzowane784702744550327
Produkty strukturyzowane (obligacje)004716
Certyfikaty inwestycyjne3730313758
Fundusze ETF33333
Warranty00767268

Łącznie na koniec 2016 r. w obrocie na GPW znajdowały się: 784 produkty strukturyzowane, 37 certyfikatów inwestycyjnych i 3 fundusze typu ETF, a łączna wartość obrotu tymi instrumentami w 2016 r. wyniosła 1,1 mld zł, o 6,1% więcej niż w 2015 r. Największy udział w obrotach miały produkty strukturyzowane (77,8%), drugie w kolejności były tytuły uczestnictwa funduszy ETF (16,3%).

RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie prowadzi największy rynek instrumentów pochodnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Najbardziej płynnym instrumentem, generującym najwyższe wolumeny obrotów pozostaje od lat kontrakt terminowy na WIG20, który w 2016 r. odpowiadał za 58,7% wolumenu obrotu derywatami (w 2015 r. – 54,1%, 2014 r. – 63,7%, w 2013 r. – 65,4%, a w 2012 r. – 80,1%).

Coraz większym zainteresowaniem inwestorów cieszą się kontrakty na akcje, które w 2016 r. odpowiadały za 19,3% całkowitego wolumenu, oraz kontrakty na waluty (15,8% wolumenu w 2016 r.). W przypadku kontraktów na akcje obserwujemy wzrost o 48,8% w stosunku do ubiegłego roku. Również w przypadku kontraktów na stopę procentową znacząco wzrosło zainteresowanie inwestorów a wolumen wzrósł o 218,5%.

W 2016 r. do obrotu zostało wprowadzonych sześć nowych kontraktów terminowych na pojedyncze spółki notowane na Głównym Rynku. Kontrakt terminowy na akcje spółki Eurocash S.A. został wprowadzony do obrotu 1 marca 2016 r., natomiast kontrakty na pięć kolejnych spółek: Grupa Azoty S.A., ING Bank Śląski S.A., Ciech S.A., mBank S.A., Kruk S.A. zostały udostępnione inwestorom 19 września 2016 r. Po rozszerzeniu oferty o 6 nowych instrumentów na GPW notowane są 33 kontrakty na akcje spółek. W zależności od kontraktu mnożnik wynosi 100 lub 1000, tzn. na każdy kontrakt będzie przypadało 100 lub 1000 akcji. Wartość kontraktu jest obliczana jako iloczyn kursu kontraktu i mnożnika.

21 listopada 2016 r. na Głównym Rynku GPW do obrotu giełdowego zostały wprowadzone także kontrakty terminowe na kurs funta brytyjskiego. GBP/PLN jest czwartą parą walutową, na której inwestorzy mogą zawierać transakcje. Pozostałe instrumenty to kontrakty na USD/PLN, EUR/PLN oraz CHF/PLN. Wprowadzenie do obrotu giełdowego nowych kontraktów terminowych stanowi część polityki GPW, mającej na celu poszerzanie oferty Giełdy skierowanej do inwestorów.

Struktura wolumenu obrotu derywatami w 2016 r. wg klasy instrumentu

Struktura wolumenu obrotu derywatami w 2016 r. wg klasy instrumentu 

Wolumen obrotu kontraktami terminowymi na WIG20 w 2016 r. wyniósł 4,7 mln szt., i był wyższy o 5,4% od wolumenu obrotu w 2015 r. W efekcie całkowity wolumen instrumentami pochodnymi w 2016 r. wyniósł 8,0 mln sztuk i był o 2,8% niższy od wolumenu obrotów w 2015 r. Liczba otwartych pozycji na dzień 31 grudnia 2016 r. wyniosła 165,0 tys. sztuk i była o 58,3% wyższa od stanu na dzień 31 grudnia 2015 r.

Wolumen obrotów kontraktami terminowymi, transakcje sesyjne i pakietowe [mln szt.]

Wolumen obrotów kontraktami terminowymi, transakcje sesyjne i pakietowe [mln szt.]

Całkowity wolumen obrotu opcjami w 2016 r. wyniósł 377,2 tys. sztuk, i był niższy od poziomu z 2015 r. o 13,9%.

Wolumen obrotów opcjami, transakcje sesyjne i pakietowe [tys. szt.]

Wolumen obrotów opcjami, transakcje sesyjne i pakietowe [tys. szt.] 

Aktywność inwestorów na rynku terminowym jest w dużym stopniu pochodną wielkości obrotów na rynku instrumentów bazowych, przy czym dodatkowo pozostaje ona pod jeszcze większym wpływem zmienności niż aktywność inwestorów na rynku kasowym.

Podobnie jak na rynku kasowym, GPW stymuluje płynność instrumentów pochodnych poprzez obniżki i promocje w zakresie opłat transakcyjnych. W 2016 r. zostały przedłużone stawki promocyjne obowiązujące od 1 stycznia 2013 r. w obrocie kontraktami terminowymi:

  • zmiana opłaty stałej od kontraktu terminowego na indeksy z 1,70 zł na 1,60 zł,
  • obniżona opłata od transakcji typu „day-trading” na rynku kontraktów terminowych w transakcjach sesyjnych (z wyłączeniem transakcji zawieranych na rachunek animatora oraz transakcji zawieranych na rachunek własny członka giełdy),
  • obniżona opłata od transakcji dokonywanych na rachunek własny domu maklerskiego na rynku kontraktów terminowych.

W 2016 r. GPW kontynuowała promocje w zakresie opłat od kontraktów terminowych na indeks WIG20, pobieranych od obrotu dokonywanego w ramach zadań animatora rynku dla tych kontraktów. Warunkiem otrzymania stawek promocyjnych było zrealizowanie przez animatora wolumenów obrotu na odpowiednim poziomie. Promocja obowiązuje do 31 marca 2017 r. W okresie od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. obowiązywała także zerowa stawka opłat pobieranych od członków giełdy z tytułu obrotu kontraktami na obligacje oraz kontraktami na stawki WIBOR. Promocja ta została przedłużona do końca czerwca 2017 r.

Dodatkowo wpływ na płynność na finansowym rynku terminowym GPW miały kontynuowane w 2016 r. programy HVP i HVF. Udział uczestników tych programów w wolumenie obrotu instrumentami pochodnymi na GPW w całym 2016 r. wyniósł odpowiednio 7% w obrocie kontraktami indeksowymi oraz 3% - w obrocie kontraktami akcyjnymi.

RYNEK INSTRUMENTÓW DŁUŻNYCH

Grupa GPW prowadzi obrót instrumentami dłużnymi w ramach rynku Catalyst, który składa się z regulowanych i alternatywnych systemów obrotu, prowadzonych na platformach transakcyjnych GPW i BondSpot. Na rynku Catalyst prowadzony jest obrót:

  • obligacjami korporacyjnymi,
  • obligacjami komunalnymi,
  • obligacjami banków spółdzielczych,
  • listami zastawnymi.
  • obligacjami Skarbu Państwa.

Struktura obrotów na Catalyst (arkusz zleceń i transakcje pakietowe) w 2016 r. wg instrumentu

Struktura obrotów na Catalyst (arkusz zleceń i transakcje pakietowe) w 2016 r. wg instrumentu 

Wartość obrotów instrumentami nieskarbowymi na rynkach prowadzonych w ramach Catalyst w transakcjach w ramach arkusza zleceń w 2016 r. wyniosła 1 377 mln zł wobec 1 554 mln zł w roku poprzednim (spadek o 11,4%), a w transakcjach pakietowych 770 mln zł wobec 359 mln zł w 2015 r. Całkowita wartość obrotów instrumentami nieskarbowymi i skarbowymi na Catalyst w 2016 r. wyniosła 3 131 mln zł wobec 2 522 mln zł w roku poprzednim, co oznacza wzrost o 24,2%.

Wartość obrotów na rynku Catalyst – transakcje EOB i pakietowe [mln zł]

Wartość obrotów na rynku Catalyst – transakcje EOB i pakietowe [mln zł] 

Stosunek wartości nieskarbowych obligacji do PKB [%]

Stosunek wartości nieskarbowych obligacji do PKB [%]

Źródło: BIS (wartość obligacji nie skarbowych na koniec I pół. 2016 r), IMF (PKB na koniec października 2016 r.)

Rok 2016 to przede wszystkim intensyfikacja działań aktywizujących i promujących rynek Catalyst wśród jednostek samorządu terytorialnego oraz spółek. GPW była partnerem w konferencjach poświęconych edukacji na temat rynku długu w Polsce m. in podczas Samorządowego Forum Kapitału i Finansów w Katowicach oraz podczas Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw w październiku 2016 r. w Katowicach.

TREASURY BONDSPOT POLAND

Prowadzony przez BondSpot S.A. elektroniczny rynek obligacji skarbowych Treasury BondSpot Poland (TBSP) stanowi integralną część systemu Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych (DSPW), prowadzonego przez Ministerstwo Finansów, przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego oraz środowiska bankowego. Podstawowym celem systemu DSPW  jest minimalizacja kosztów obsługi długu publicznego poprzez poprawę płynności, przejrzystości i efektywności rynku skarbowych papierów wartościowych. W ramach rynku TBSP funkcjonują: rynek transakcji kasowych (cash), rynek transakcji warunkowych (repo).

Przedmiotem obrotu na rynku TBSP są skarbowe papiery wartościowe (obligacje i bony skarbowe). Na koniec 2016 r. na rynku TBSP notowane były wyłącznie obligacje skarbowe  w liczbie 32 serie o wartości nominalnej 576,2 mld zł. Przedmiotem obrotu na rynku TBSP są również obligacje skarbowe nominowane w euro. Na koniec 2016 r. notowanych było 17 serii takich obligacji o łącznej wartości nominalnej 30,9 mld euro.

W styczniu 2016 r. rynek Treasury BondSpot Poland został ponownie wybrany przez banki posiadające status Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych i zaakceptowany przez Ministra Finansów, jako rynek elektroniczny w ramach Systemu DSPW na trzy kolejne okresy konkursowe (w okresie od 1 października 2016 r. do 30 września 2019 r.).

W 2016 r. na rynku Treasury BondSpot Poland odbyło się 251 sesji, podczas których zawarto 19,151 tys. transakcji, a łączna wartość obrotu osiągnęła poziom 412,8 mld zł, co oznacza spadek w stosunku do 2015 r. o 31,1%. Udział transakcji rynku kasowego i rynku transakcji warunkowych w obrotach ogółem w 2016 r. kształtował się odpowiednio na poziomie 61,6% i 38,4%.

Wartość obrotu na rynku Treasury BondSpot Poland [mld zł]

Wartość obrotu na rynku Treasury BondSpot Poland [mld zł]

W segmencie rynku kasowego wartość obrotu na instrumentach nominowanych w złotych osiągnęła 254,5 mld zł i w stosunku do 2015 r. spadła o 2,4%. W segmencie transakcji warunkowych wartość obrotu w 2016 r. osiągnęła 158,3 mld zł (spadek 53,3% rdr).

W 2016 r. krajowy rynek obligacji pozostawał pod wpływem nasilonego zjawiska przepływu kapitału, będącego wynikiem działań największych banków centralnych. Z jednej strony doszło do zmiany polityki pieniężnej przez FED, z drugiej zaś EBC i Centralny Bank Japonii kontynuowały politykę luzowania ilościowego, dążąc do ożywienia wzrostu gospodarczego oraz przeciwdziałania skutkom deflacji. Działania te przekładały się na kształtowanie się rynkowych stóp procentowych oraz cen obligacji na rynkach bazowych, co z kolei miało wpływ na poziom rentowności i cen na rynku krajowym.

Znaczącymi wydarzeniami mającymi wpływ na sytuację na międzynarodowych rynkach finansowych, a pośrednio również na rynku krajowym były wyniki referendum dotyczącego wystąpienia Wielkiej Brytanii z UE (Brexit) oraz wyniki głosowania w wyborach prezydenckich w USA. Na kształtowanie się poziomu cen polskich obligacji oddziaływały także czynniki lokalne, m.in. zakończenie kilkunastomiesięcznego okresu deflacji i wynikający z tego wzrost oczekiwań odnośnie do zmiany polityki pieniężnej RPP w przyszłości, obniżenie ratingu kredytowego Polski przez S&P, czy projekty dotyczące przyszłych zmian funkcjonowania systemu emerytalnego. Bezpośredni wpływ na kształtowanie się aktywności uczestników rynku SPW, w szczególności na rynku repo miało wejście w życie z początkiem lutego 2016 r. ustawy wprowadzającej podatek od aktywów banków. Przyjęte rozwiązania przy jednoczesnej znacznej nadpłynności sektora bankowego spowodowały brak zainteresowania banków transakcjami repo oraz sell/buy back i istotny spadek wartości tych transakcji zawieranych w segmencie międzybankowym.

Na koniec 2016 r. łączna liczba uczestników rynku TBSP wyniosła 33 podmioty (banki, instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne), z czego:

  • 21 podmiotów działało na rynku transakcji kasowych w charakterze market makera, w tym 14 podmiotów posiadających status DSPW,
  • 5 podmiotów działało na rynku transakcji kasowych w charakterze market takera,
  • 7 podmiotów działało w charakterze Inwestora Instytucjonalnego (2 w segmencie instytucjonalnym rynku transakcji kasowych, 5 na rynku transakcji kasowych, warunkowych i 1 na rynku transakcji kasowych).

OBSŁUGA EMITENTÓW

Obsługa emitentów obejmuje dopuszczanie i wprowadzanie do obrotu giełdowego oraz notowanie papierów wartościowych na rynkach organizowanych i prowadzonych przez Grupę GPW.

Na koniec 2016 r. na GPW było notowanych łącznie 893 spółek (487 na Głównym Rynku i 406 na rynku NewConnect), spośród których 61 spółki to emitenci zagraniczni (na koniec 2015 r. – łącznie 905 spółki, w tym 64 z zagranicy).

Liczba spółek krajowych i zagranicznych – Główny Rynek

Liczba spółek krajowych i zagranicznych – Główny Rynek 

Liczba spółek krajowych i zagranicznych – NewConnect

Liczba spółek krajowych i zagranicznych – NewConnect 

Łączna kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych na obu rynkach akcji GPW wyniosła na koniec 2016 r. 1 126 mld zł wobec 1 092 mld zł w 2015 r. Zmiana kapitalizacji kształtowała się na różnych poziomach w zależności od branży. Największy spadek rok do roku w ujęciu wartościowym odnotowano kolejno: w sektorze farmaceutycznym (-71,0 mld zł), branży deweloperskiej (-24,9 mld zł) i w handlu hurtowym (-14,9 mld zł). Największy wzrost kapitalizacji w trakcie 2016 r. odnotowały spółki należące do branży paliwowej (+80,0 mld zł).

Zmiana kapitalizacji spółek krajowych w 2016 r. w ujęciu branżowym [mln zł]

Zmiana kapitalizacji spółek krajowych w 2016 r. w ujęciu branżowym [mln zł] 

Kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych – Główny Rynek i NewConnect [mld zł]

Kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych – Główny Rynek i NewConnect [mld zł]

W 2016 r. łącznie na obu rynkach akcji GPW odbyło się 35 debiutów giełdowych (z uwzględnieniem spółek, które przeniosły notowania z NewConnect na Główny Rynek - 7), wobec 49 debiutów w roku poprzednim. Łączna wartość ofert IPO na obu rynkach akcji wyniosła w 2016 r. 1,1 mld zł, a wartość SPO – 4,0 mld zł.

W 2016 r. GPW podjęło szereg inicjatyw mających na celu wsparcie polskich firm i samorządów w dostępie do rynku kapitałowego. W 2016 r. GPW kontynuowała rozpoczęty w 2015 r. program „Kapitał dla rozwoju” lecz w nowej formie, polegającej na indywidulanych spotkaniach w spółkach zainteresowanych pozyskiwaniem kapitału poprzez rynek giełdowy. Daje to możliwość uzyskania niezbędnych informacji oraz poszerzania świadomości o korzyściach płynących z tej formy pozyskiwania kapitału. GPW realizuje także zadania polegające na aktywizowaniu i promowaniu polskiego rynku giełdowego wśród inwestorów. W 2016 r. już po raz kolejny odbyła się seria konferencji „Polish Capital Market Days”. GPW zawarło również porozumienie o współpracy z Haitong Bank, która zakłada wymianę informacji na temat sytuacji na rynkach kapitałowych w celu wspierania ich rozwoju. Podobne porozumienie zostało też zawarte ze Stowarzyszeniem Chińskich Instytucji Finansowych w Hongkongu. W październiku 2016 r. GPW podpisała list intencyjny dotyczący utworzenia Polsko- Białoruskiego Centrum IPO. Jego celem jest budowa profesjonalnego ośrodka edukacji, konsultacji oraz doradztwa prawnego umożliwiającego białoruskim przedsiębiorcom dostęp do finansowania z wykorzystaniem polskiego rynku kapitałowego.

Wartość ofert IPO i SPO – Główny Rynek i NewConnect [mld zł]

Wartość ofert IPO i SPO – Główny Rynek i NewConnect [mld zł]

Rok 2016 charakteryzował się mniejszym niż dotychczas przyrostem debiutów zarówno na Głównym Rynku i na NewConnect. Na Rynku New Connect odnotował 16 debiutów, wobec 19 debiutów w roku poprzednim. Siedmiu emitentów notowanych na rynku alternatywnym przeniosło swoje notowania na Główny Rynek. Przy 406 notowanych spółkach (w tym 8 zagranicznych) kapitalizacja rynku NewConnect osiągnęła na koniec 2016 r. wartość 9,8 mld zł.

Wartość nominalna nieskarbowych instrumentów dłużnych notowanych na Catalyst na koniec 2016 r. wyniosła 81,8 mld zł, co stanowi wzrost o 17,5 % w porównaniu do końca 2015 r. Na koniec 2016 r. na Catalyst notowanych było 525 serii nieskarbowych instrumentów dłużnych. Wśród emitentów, których instrumenty były notowane na koniec 2016 r., znajdowało się 18 samorządów lokalnych oraz 133 przedsiębiorstw i 21 banki spółdzielcze. Łącznie ze Skarbem Państwa, liczba emitentów na Catalyst na koniec 2016 r. wyniosła 176 wobec 192 na koniec 2015 r. Łączna wartość nominalna nieskarbowych i skarbowych instrumentów dłużnych notowanych na Catalyst na koniec 2016 r. wyniosła 707,4 mld zł w porównaniu do 613,1 mld zł w 2015 r.

SPRZEDAŻ INFORMACJI

GPW gromadzi, przetwarza i sprzedaje informacje dotyczące wszystkich rynków prowadzonych w ramach Grupy Kapitałowej. Status GPW jako pierwotnego źródła danych o obrotach, jej silna marka i zdywersyfikowana działalność biznesowa w ramach Grupy GPW pozwalają Spółce z powodzeniem docierać do różnych grup uczestników rynku z zaawansowanymi informacjami dostosowanymi do indywidualnych potrzeb.

Głównymi klientami korzystającymi z informacji dostarczanych przez GPW są wyspecjalizowani dystrybutorzy danych, którzy przekazują dane udostępniane przez Spółkę w czasie rzeczywistym inwestorom oraz innym uczestnikom rynku. Wśród dystrybutorów są agencje informacyjne, firmy inwestycyjne, portale internetowe, firmy informatyczne oraz inne podmioty.

Na dzień 31 grudnia 2016 r., klientami Spółki korzystającymi z serwisów informacyjnych było 51 dystrybutorów danych, w tym 27 krajowych i 24 zagranicznych, mających 224,6 tys. abonentów (w tym 14,3 tys. abonentów korzystających z profesjonalnych zestawów danych). Na koniec 2016 r. GPW posiadała dystrybutorów informacji w takich krajach jak: Wielka Brytania, USA, Francja, Niemcy, Szwajcaria, Dania, Norwegia, Irlandia, Holandia i Cypr.

W 2016 r. GPW wprowadziła nową politykę sprzedaży danych rynkowych i w wyniku intensywnych działań akwizycyjnych pozyskała 43 klientów na dane typu non-display (wykorzystywane w handlu algorytmicznym, zarządzaniu ryzykiem, wycenie portfela i innych aplikacjach niewizualizujących danych). Sprzedaż licencji na tego typu wykorzystanie danych była głównym powodem wzrostu przychodów linii biznesowej w 2016r.

Rozwijała się także sprzedaż danych z TGE. W 2016 r. pozyskano pierwszego branżowego dystrybutora wyspecjalizowanego w przetwarzaniu i rozpowszechnianiu danych z rynków towarowych – norweską firmę Montel.

Liczba dystrybutorów i abonentów informacji, stan na 31 grudnia

 20162015201420132012
Liczba dystrybutorów danych w czasie rzeczywistym5154585858
- krajowych2730313437
- zagranicznych2424272421
Liczba abonentów danych w czasie rzeczywistym, tys.224,6 221,1240,3261,9288,1
- liczba abonentów korzystających z profesjonalnych zestawów danych14,31515,116,216,3
Liczba firm wykorzystujących dane GPW w trybie non-display43----
Liczba licencjobiorców wykorzystujących indeksy GPW jako instrumenty bazowe dla produktów finansowych18    18161717

Oprócz danych o notowaniach w 2016 r. Spółka dostarczała dystrybutorom także serwis zawierający raporty emitentów notowanych na NewConnect i Catalyst.

Działalność Spółki, polegająca na sprzedaży usług informacyjnych, obejmuje również:

  • dostarczanie danych przetworzonych i wskaźników,
  • obsługę licencjobiorców emitujących produkty finansowe wykorzystujące indeksy GPW jako instrumenty bazowe,
  • licencjonowanie wykorzystania danych z GPW do kalkulacji i publikacji indeksów własnych klienta,
  • kalkulację indeksów na zlecenie klienta,
  • licencjonowanie stacji telewizyjnych, wykorzystujących dane giełdowe czasu rzeczywistego do limitowanej prezentacji w ogólnodostępnych programach finansowych.